We hebben de afgelopen lessen stilgestaan bij het thema ‘loslaten’ en waargenomen hoe dit tot uitdrukking komt in de yogahoudingen. Loslaten in de herfst om te kunnen rusten in de winter.
De eerste tekenen van de winter tonen zich. De natuur is helemaal stil en vormt zo de voedingsbodem voor de lente die hierop zal volgen. De winter is het seizoen van naar binnen gaan, rusten, verstillen en vertragen. Dit helpt om te genezen, te recupereren en gewoon te ‘zijn’. Helemaal bij jezelf komen, overdenken wat je hebt meegemaakt en bedanken. 
Wat ontstaat voor jou vanuit de stilte? In overeenstemming met de natuur zijn we in deze periode meer ontvankelijk voor wat uit de stilte mag ontstaan. Ideeën ontkiemen en we zaaien het nieuwe voor de lente. 
De komende lessen gaan we aan de slag met dit thema. We beleven het via de oefeningen en nemen het mee in onze ademhaling en meditatie. Water is het element van de winter. Centraal staan de organen nieren en blaas. ​

 Loslaten betekent simpelweg dat je niet langer vasthoudt wat veel energie kost. 
‘Om iets los te laten, moet je het eerst vastnemen. Om iets nieuw vast te nemen, dien je soms iets oud los te laten’.
De uitspraak "om iets los te laten moet je het eerst vastpakken" betekent dat je niet iets kunt loslaten wat je niet eerst hebt vastgehouden. Je kunt niet zomaar iets vergeten of negeren. Om los te laten, moet je eerst het probleem, de emotie of de situatie erkennen, doorvoelen en accepteren. Het is pas mogelijk om de emotionele lading te verminderen en het echt los te laten wanneer je de moed hebt om ernaar te kijken, er aandacht aan te geven en de bijhorende gevoelens toe te staan in plaats van ze te bestrijden of te onderdrukken.
Loslaten van gedachten doe je door er geen betekenis aan te geven. Loslaten van gevoel doe je door het er te laten zijn en het ruimte te geven.
 
Gehechtheid is een mentale en emotionele fixatie op iets waarvan je denkt dat je het wilt of nodig hebt om te overleven of gelukkig te zijn. Loslaten betekent dat je de fixatie op deze dingen loslaat. Dat hoeft niet te betekenen dat je ze zal verliezen. Het betekent dat je genoeg vertrouwen hebt dat je de dingen zal krijgen die je nodig hebt. En soms hoef je niet los te laten, maar anders leren vasthouden. Als één deur sluit, gaat er ergens anders een nieuwe open. Dit suggereert dat tegenslagen vaak leiden tot nieuwe, onverwachte kansen.
 
Wat dien je los te laten om iets nieuw te laten groeien? Het heeft te maken met overgave, durven vertrouwen op je gevoel, je intuïtie en het maken van bewuste keuzes vanuit je authentieke zijn. Hierbij neem je eigen verantwoordelijkheid op en aanvaard je de consequenties als gevolg van de gemaakte keuze. 
 
Loslaten en nieuw begin: hoe komt dit tot uiting in de yoga-oefeningen? Hoe kan je deze inzichten toepassen in het dagelijkse leven? Via de yoga worden deze inzichten verankerd in het mentale en het fysieke. Dit heeft een uitwerking op je dagdagelijkse functioneren.

Wat heb je nodig om los te laten? Hoe bouw je iets nieuw op?

• Bewust worden en aanvaarden van spanningen in de oefening: de spanningen opmerken/ toelaten zonder jezelf te verliezen in emoties en het lichaam = de kracht van ‘niet oordelen’ en laten zijn
• Gewoontes doorbreken door de waarneming in de spanning naar een nieuwe inhoud te richten       = het maken van de voorstelling die bij de oefening hoort nl. het nieuwe: hoe is de oefening opgebouwd? Dit maakt het mogelijk om de spanningen te overstijgen, er kan letterlijk iets nieuw ontstaan, met als doel de vormgeving van de voorstelling in de oefening (het mentale) die zich uitdrukt/manifesteert in het lichaam
• Het idee van de oefening individueel omzetten en vormen via het lichaam = bewust sturen van het lichaam vanuit de voorstelling. Dit vraagt een fysieke en mentale klaarheid. Je vormt de oefening niet vanuit dwang wel vanuit een voelende en milde sturing, rekening houdend met de mogelijkheden en de beperkingen van je lichaam
• Ademen, waarnemen en vorm geven in het ‘nu’ = het verleden loslaten en vanuit het nu de oefening vorm geven--> De toekomst vormen vanuit het nu, het lichaam dus letterlijk vernieuwen en nieuwe mogelijkheden ontwikkelen 
• Vertrouwen geven aan het nieuwe, het tot nu toe nog onbekende
• Er ontstaat een evenwicht tussen binnen en buiten; er komt iets van buiten naar binnen nl. de voorstelling (mentale-buiten) die zich vormt in het fysieke (binnen), het lichaam (binnen) zet daaropvolgend iets nieuw vrij naar buiten (zichtbaar in de omgeving)

Om los te laten dien je eerst de aanwezige spanningen te aanvaarden en te bekijken. Je kiest ervoor om los te laten wat niet dient en mee te nemen wat waardevol is. Loslaten is geen activiteit, het is stoppen met vasthouden wat niet meer dient. 
De uitspraak " om los te laten moet je het eerst even vastnemen" betekent dat je een emotie, gedachte of situatie eerst moet erkennen en 'vastpakken' om het daarna te kunnen loslaten. Om iets te kunnen loslaten, moet je het eerst hebben. Dit geldt ook voor vastpakken; het heeft betrekking op de handeling om je te hechten, wat een noodzakelijke voorwaarde is om later te kunnen loslaten. De paradox is dat je door het proces van vasthouden en het vervolgens durven loslaten, innerlijke vrijheid kunt vinden.
Om het oude los te laten, heb je echter iets nieuw nodig. Anders is er niets.
 
In de oefeningen bekijk je de aanwezige spanningen in je gedachten, in je gevoelens en in je lichaam. Je merkt deze spanningen op en laat ze zijn. Dan ga je naar de voorstelling van de oefening. Hoe is deze opgebouwd? Wat zijn de aandachtspunten? Hoe kan je op een milde manier, rekening houdend met je de mogelijkheden en beperkingen, je grens verleggen en groeien? 
 
Door de spanningen te aanvaarden, je aandacht in het ‘nu’ naar een nieuwe inhoud te brengen (nl. de voorstelling van de oefening) kunnen de spanningen terugwijken. Je overstijgt ze als het ware. Hierdoor ontstaat ruimte voor iets nieuw. Je voelt dit nieuwe fijner aan en kan dit beter integreren in jezelf, zowel fysiek als mentaal. Je kan het denken, het voelen en de uiteindelijke uitvoering via het lichaam (handelen/de oefening) beter sturen vanuit deze nieuwe inhoud en de voorstelling die je maakt. Dit zorgt voor emotionele en mentale rust, stabiliteit en kracht. Je ontwikkelt een mentale kracht met een actief zelfbewustzijn en betere concentratie. Je ervaart de kracht van gedachten op voelen en handelen. Dit heeft een gunstige invloed op de verbinding met jezelf, de ander en je ruimere omgeving.
 
Je voelt je lichter en vrijer doordat je vrij blijft van dwang. Je verliest jezelf niet in de spanningen maar verhoud je ertegenover. Zo zet je jezelf minder onder druk door de waarneming in het ‘nu’ bij de oefeningen te behouden, ook als er spanningen zijn. Je maakt bewuste keuzes. Door de oefeningen goed te sturen vanuit een heldere inhoud, het bewustzijn er telkens opnieuw bij te brengen en goed te verbinden met jezelf en deze inhoud, kan je op een verantwoorde manier je grens verleggen. Zo is er ook weinig kans om blessures op te lopen. Je laat het oude los en bouwt iets nieuw op. Dit geeft zelfvertrouwen en meer levenskracht.
 
Op de mat nemen we de tijd om te vertragen, te observeren, voorstellingen te maken, te voelen, de oefeningen te vormen en na te voelen (verankeren). De inzichten die je opdoet op de mat, kan je gaandeweg ook toepassen in je dagelijkse leven. Je durft kiezen in het nu vanuit je intuïtie, trouw aan jezelf met bezieling. Het verleden kan je bechouwen als het oude. Vaak hangen we vast in het verleden en vullen vandaaruit het nu en de toekomst in.  We maken ons zorgen om de toekomst vanuit het verleden en niet vanuit de kansen die het nu geeft. Zo zijn we nooit in de kracht van het moment om vrij te kiezen in dat moment dat altijd anders is dan wat voorbij is. 
Via de yoga leren we om vanuit een mentale kracht oude patronen los te laten en te kiezen voor wat je voedt in het nu waardoor je veerkrachtiger en met meer vitaliteit in het leven staat! Omstandigheden kies je niet en kunnen best vervelend zijn. Hoe je ermee omgaat kies je wel, best niet ten koste van jezelf en anderen.
 
Neem nu bijvoorbeeld een situatie in het verkeer. 
De chauffeur in de wagen achter je rijdt kort tegen je aan. Stel: als in een reflex voel je je plots opgejaagd, je raakt gefrustreerd en maakt niet al te vriendelijke gedachten... Misschien duw je wel op je rem,  geef je plankgas, claxoneer je, voel je je moedeloos worden, sluit je je af, …
Wat gebeurt er nu als je deze spanningen in jezelf rustig waarneemt en erin ademt? Je neemt je voor om hier geen energie aan te verliezen. Wat maakt nu eigenlijk dat je je zo laat opjagen? Je bekijkt de spanningen in jezelf en staat er bij stil waarom de chauffeur achter je mogelijks zo kort achter je aanrijdt. Is hij misschien gehaast voor een begrijpelijke reden? Deed je dit zelf ook wel eens? Rijd je misschien wel traag?  Is de chauffeur zich ervan bewust dat jij je door hem/haar opgejaagd voelt? Je bekijkt het rustig in het moment en ademt in de emoties die opkomen, zonder te reageren. Mogelijks voel je je al snel rustiger worden. Je kan de situatie helder bekijken, vrij van stress en dwang. Zo kies je bewust hoe je op deze situatie wil reageren zodat je zelf uiteindelijk zo min mogelijk energie verliest. Je hebt immers weinig invloed op het gedrag van de ander (wat je overkomt) maar je zit wel zelf aan het stuur en kan beslissen hoe je hierop wil reageren. Niet vanuit emotie en niet vanuit impulsiviteit. Wel vanuit rust en een heldere voorstelling kan je je handelen sturen. Welke reactie dient jou en de ander? Hoe kan je afstemmen zodat het niet verder escaleert? Misschien kost het je niet veel moeite om zonder frustratie een beetje sneller te rijden of even aan de kant te gaan en de ander voor te laten? Of blijf je gewoon zo verder rijden en merk je dat de  hauffeur achter je plots afstand neemt, of je voorbij raast, … Wat brengt deze situatie jou? Wat heb je eruit geleerd? Jij zit aan het stuur!