Svadhisthana, het tweede centrum en het ontwikkelen van vertrouwen, gewaarwordingskracht en het innerlijk vormend vermogen.
Het tweede centrum bevindt zich in de onderbuik onder de navel, bij het heiligbeen, ook wel het sacraal centrum genoemd. Het is de krachtpool van het etherlichaam. Het is het gebied van de darmen en het element is water. Een gezonde darmwerking en goed werkend metabolisme is gunstig voor de immuniteit en het autonoom zenuwstelsel. Een goed ontwikkeld tweede chakra maakt dat je weet wat je wil, je kan je gevoelens goed uiten en je zit goed in je vel, je vertrouwt op je intuïtie. 
 
Ajna, het zesde centrum en de ontwikkeling van een projectievrije bewustzijnskracht. 
Het zesde centrum is gelegen tussen de wenkbrauwen bij de pijnappelklier (een kleine endocriene klier in de hersenen-melatonine hormoon). Bij het zesde centrum ontspan je de schouders, nek en hoofd en behoud je  een vriendelijke klaarheid bij het gelaat. De blik is open in de ruimte gericht en je ademt goed door. Van daaruit krijg je een gevoel voor ruimte en lichtheid bij het hoofd. 
Je tilt je op uit een rigiede, piekerend dwangdenken en komt in een vrijere, projectievrije bewustzijnskracht. Dit stelt je in staat om creatief te denken, oordelen los te laten en onbevangen, vrij van de spanningen in het lichaam, te observeren.
 
Het zesde centrum werkt samen met het tweede centrum met een mooie krachtige centrering onderaan vanwaaruit een dynamiek stroomt. Zo ben je krachtig met jezelf verbonden van waaruit je nog onbekende mogelijkheden kan ontdekken. Je wandelt moeiteloos en krachtig door het leven met een vrije en open blik. Met vertrouwen, vanuit je intuïtie en je diepe, pure zijn. Je leeft je levensmissie.

Opmerking vooraf bij het vormen van de oefeningen.
Je vormt de oefeningen steeds vanuit een voorstelling. De voorstelling stuurt, vanuit een overzicht, het gevoel en de beweging. Je vertrekt dus niet vanuit het lichaam zelf met zijn oude overtuigingen, emoties en beperkingen.  Die aanvaard je en laat je zijn en je brengt de waarneming naar de gedachten die de oefening begeleiden en laat vanuit deze nieuwe gedachten, nieuwe gevoelens en een nieuw handelen (beweging) ontstaan. Zo kan het lichaam iets nieuw, opbouwend opnemen en kan je patronen die niet meer dienen loslaten. Je stemt het denken, voelen en willen (doen) harmonieus op elkaar af vanuit het nu.
Je dwingt jezelf niet in de oefeningen maar doet dit met een vrije waarneming, vrij van het lichaam (lichter en klaarder). Je verliest jezelf niet in een streven maar je voert de oefeningen uit met respect voor de eigen mogelijkheden. Deze mogelijkheden kan je dan goed geconnecteerd met de voorstelling en het gevoel uitbreiden. Als je echter over je grenzen gaat, kan je de oefeningen niet meer volgens de voorstelling vormen en verlies je kracht, kom je in een uitputting. 
De reine voorstelling,vrij van projecties zorgt voor een gelouterd gevoel en een moeiteloos handelen. Je kan de houdingen mooi vorm geven vanuit vertrouwen. Je beweegt met gevoel en de vormgeving zelf geeft een nieuw vertrouwen. Zo ontdek je nieuwe mogelijkheden in jezelf. 
​
​Begin de houding in de staande halve maan.
Verticale dimensie met harmonische afstemming denken, voelen, willen

* duw je voeten stevig in de mat en trek de benen aan naar het bekken (tegenbeweging) zodat je kracht en centrering voelt bij het bekken. Voel hoe de benen hierdoor lichter worden. ​--> gezonde wilskracht/daadkracht om de oefening vorm te geven* vanuit de centrering in het bekken en de onderrug vloeit de beweging door in een dynamische oprichting van de wervelkolom--> licht voelen
* ontspan de schouders, nek en hoofd zodat de oprichting kan verder vloeien tot in en voorbij de armen. De armen dienen als hefboom van waaruit de wervelkolom zich nog beter kan oprichten. 
* houd de blik open in de omgeving en voel een klaarheid bij het gelaat en een lichtheid bij het hoofd -->  licht denken
* adem  vrij  

--> Je hebt de oefening nu van onderen naar boven gemaakt (voeten-wervelkolom- hoofd).            Ontspan en keer vervolgens de beweging van boven naar onderen om. Laat de waarneming van boven naar beneden over het lichaam glijden (hoofd-wervelkolom-voeten).                                                         Voel het verschil.

   Plaats eventueel de armen op de grond.
   Houd de spankracht vast en laat de spanningen zijn. 
   Geleidelijk aan wijken de spanningen terug. 
   Je staat vanuit je kern moeiteloos met spankracht, vreugde en    
   veerkracht in het leven.                                                                                              
   Je leeft je leven vanuit je intuïtie en gewaarwording.

• hier kom je terug tot een meer gesloten houding
•  als je het hoofd terug neerwaarts zou buigen ga je terug in de volledig gesloten vorm                         --> naar binnen gaan in de gewaarwordingswereld van het innerlijke. 
•  de activiteit is krachtvol, geconcentreerd en energetisch gebald in het midden van het lichaam, de stofwisseling, waar het Svadhisthana gelokaliseerd is
•  je gaat in het centrum van je eigen ervaarbare wil naar binnen

--> in de staande hoofd-knie ervaar je dus eerst het uit-jezelf-naar-buiten-gaan en dan het diep naar binnen gaan in je eigen innerlijke stofwisselingwereld.​

 
   Keer terug in de staande halve maan.
   Gewaarwording van uit jezelf naar buiten gaan.
    * strek je naar voren uit en druk de buik in de richting van de
       dijbenen
      * de wervelkolom glijdt dynamisch naar voren en trekt zich samen        
        in het onderste gedeelte ter hoogte van de onderrug met een
        vloeiende  doorstrekking tot in de armen
    * ontspan de schouders, nek en hoofd
    * laat de beweging met lichtheid en intensiteit in de dynamiek
       ontstaan
    *  adem vrij                                                                                                                                                                                      


​--> je hebt de cyclus tussen uit jezelf naar buiten gaan en in jezelf naar binnen ervaren.
​Er worden nieuwe mogelijkheden  en keuzes die je met vertrouwen en vanuit intuïtie tegemoet gaat in je lichaam verankerd.

Voorbereiding van de oefening in staande positie 
(armen naast het lichaam, voeten bij elkaar)

• je ademt goed door tot in de buik en voelt het zwaartepunt in je lichaam in het bekken
• je ontspant en komt tot rust
• je duwt met je voeten in de mat en spant je buik- en bilspieren op
• je verzamelt kracht in 1 centraal punt in het bekken en trekt dit aan
• door de stabiliteit en kracht die in het bekken ontstaat, kan je de wervelkolom  makkelijker oprichten (lang maken)
• door de oprichting van de wervelkolom ontspannen de schouders, de nek en het hoofd
• je neemt je omgeving waar en focust niet op één punt 
  (je ziet als het ware boven, voor, onder, links, rechts en in de diepte)

Je hebt nu een voorstelling gevormd en krijgt een gevoel voor de kracht in het bekken, een opgerichte wervelkolom en een ontspannen hoofd, nek en schouders. 

Deze voorstelling neem je mee in het vormen van de kniehef. Hierbij zal je op één been staan en vanuit de kracht/centrering in het bekken het andere been daadkrachtig in 1 beweging optillen. Je neemt je voor/beslist om de oefening daadkrachtig vorm te geven vanuit deze voorstelling. Misschien zijn er fysieke, mentale en emotionele spanningen. Die merk je op en laat je zijn. Je bekijkt ze vanop afstand en verliest jezelf er niet in. Je komt tot rust, ontspant en gaat terug naar de voorstelling van de oefening. Je behoudt overzicht en neemt je voor de oefening daadkrachtig vorm te geven, zonder dwang.
-  de voeten staan stevig op de mat
- je tilt het linkerbeen zijwaarts op en grijpt het vast met je linkerhand 
(het been dat op de grond staat -rechter, staat stevig op de mat 
(voet in de mat duwen en kracht in het bekken verzamelen)
- je rechterarm mag je opzij brengen om evenwicht te houden
- je ontspant en verzamelt opnieuw kracht in het bekken in 1 punt 
(buik- en bilspieren aantrekken, standbeen (rechter) stevig in de mat duwen)
(vanuit de ontspanning en de waarneming ontstaat de inspanning)
- eventueel kan je je standbeen (rechter) eventjes licht buigen en dan hef je in 1 krachtige beweging het opgetilde been verder omhoog (kniehef)
- je houdt de kracht in dit punt vast, je behoudt de concentratie bij de kracht in dit ene punt in het bekken en de kracht in de onderrug
- je houdt de kracht vast gedurende 1 à 2 minuten (je been blijft goed opgetild)
- de wervelkolom is recht, ontspannen en opgericht 
(niet in een kromming of naar achter leunend)
- hoofd, nek en schouders zijn ontspannen
- de blik is open in de ruimte 
- je blijft goed doorademen tot in de buik

Effect van de oefening

• Verhoogde concentratie door rustig bij de voorstelling van de oefening te blijven. Het voornemen om de oefening vanuit deze voorstelling vorm te geven, zet kracht vrij voor het lichaam. Je blijft echter vrij van het lichaam en gaat niet in de fysieke, emotionele en mentale spanningen. Dit doe je door de blik vrij in de ruimte te houden en goed door te ademen. Er ontstaat een klaarheid en helderheid bij het hoofd, een vrij en open denken. Het maken van een heldere voorstelling zorgt voor mentale rust. 
• Substantie en stabiliteit in het bekken en fysieke kracht die de stofwisselingkracht van de organen bevordert. Door de stabiliteit onderaan ontlast je de wervelkolom en kan je deze beter oprichten. Het samentrekken van het bekken zorgt voor een wakkerheid bij het hoofd. Je staat stabiel, goed geaard, dichtbij jezelf.
• Een fijn zelfgevoel via een opgerichte wervelkolom met een fijn voelen in het nu. Hieruit ontstaat emotionele rust en een positief zelfgevoel in het midden. Je voelt vertrouwen en daadkracht.
• Door de kracht in het bekken en de oprichting van de wervelkolom ontspannen de schouders, nek en hoofd wat resulteert in een vrij, ontspannen en licht denken.

​Ondanks het feit dat je het lichaam hebt vastgenomen, kan je ervoor kiezen om vrij te blijven van de fysieke, mentale en emotionele spanningen die je afleiden van de oefening. Je kan de spanningen bekijken zonder oordeel. Je bekijkt het lichaam, de emoties en de gedachten vanuit een overzicht, zonder er in te gaan, zonder jezelf onder druk te zetten (dwang en streven). Je ontspant en vanuit deze ontspanning kan je rustig een voorstelling maken van de oefening. Zo ga je voorbij aan de weerstand, het streven en wijken de spanningen terug. Je blijft rustig en helder bij de voorstelling van de oefening. Er ontstaat een gevoel voor de oefening, vrij van dwang. Je voelt de impuls, het vertrouwen groeit en je wil de oefening maken. En dan beslis je daadkrachtig, zonder twijfel en niet vanuit een streven, om deze voorstelling via het lichaam vorm te geven (binnen de mogelijkheden van je fysieke lichaam). Dit vraagt moed. Je geeft je met toewijding (zonder dwang) bewust over aan de oefening. Je zet je in omdat je het wil. Hierdoor ontstaat fysieke, mentale en emotionele rust, en tegelijkertijd kracht. Er kan iets nieuw opgenomen worden en iets oud worden losgelaten. 
Het denken, voelen en handelen worden harmonieus op elkaar afgestemd. Vanuit de ontspanning, ontstaat de inspanning. Je kan merken hoe een verzameling in het bekken zorgt voor een wakkerheid en klaarheid bij het hoofd en de kruin (7de centrum-sahasrara), het centrum van pure potentie en lichaamsvrij bewustzijn. 

Het hartcentrum is het centrum van de hartgevoelens zoals hartelijkheid, vriendelijkheid, rust, warmte, harmonie, aanvaarding, mildheid, compassie, dankbaarheid, toewijding, zelfvertrouwen, verbinding met jezelf, de medemens en de ruime omgeving. 
Vuur is het element van het hart en het hartcentrum wordt ook wel het zonnecentrum genoemd.
Het hartcentrum gaat over de inhoudelijke vormgeving van het leven en de ontwikkeling van het voelen van een innerlijk centrum in het hart.
​
Op de afbeelding zie je dat het hart het midden vormt tussen boven en onder (de verticale as), links en rechts (de horizontale as). Het midden is het punt waar de verticale as en de horizontale as elkaar snijden. Het is in het midden dat rust gevoeld wordt als er balans en evenwicht is in het snijpunt van beide assen. 

Op de verticale as kan je het hart zien als het midden tussen boven en onder. Boven staat voor het denken, de gedachten- en voorstellingswereld. Beneden staat voor de levenskrachten van het lichaam, de wil met het doen/handelen. 
Het hart als midden kan in verbinding gebracht worden met het gevoelsleven. Het is gunstig om het denken en het doen/handelen (de wil) in verbinding te brengen met elkaar via het midden, een voelen bij het hart. Voor de mentale, emotionele en fysieke gezondheid is het gunstig als deze harmonisch op elkaar afgestemd zijn. Een eenzijdig doorschieten in denken, voelen, doen heeft als gevolg dat we uit balans gaan. Van nature uit kan je een bepaalde voorkeur bij jezelf herkennen.
Ben je eerder een voeler, denker, doener? Kijk je vaak naar beneden, naar boven, naar voor, in de wijdte? Je kan het eens bij jezelf verkennen. 
Om een evenwicht te vinden, is het gunstig om een onderscheid te maken tussen de verschillende aspecten en ze op een bewuste manier op elkaar af te stemmen. Dit zorgt voor ordening, evenwicht en rust. Stel; je wil een project uitwerken: dan kan je best het denken, voelen en doen ordenen en op elkaar afstemmen. Je begint bijvoorbeeld met het uitwerken van een voorstelling, doorvoelt het en komt tot een praktische uitvoering. Zo kan je het project vanuit de voorstelling en het gevoel opnemen in je hart en het vandaaruit ook mooi vorm geven. Je bent er dan als het ware vanuit je hart mee verbonden. Hetzelfde geldt als je in verbinding gaat met de medemens. Je ziet elkaar en stemt op elkaar af via elkaars gedachten, gevoelens en gedrag die samen de interactie vorm geeft. Je bent dus niet alleen verbonden met jezelf maar ook met jouw omgeving. Er ontstaat een gebalanceerde uitwisseling tussen binnen en buiten. Je bent niet alleen naar binnen gericht in een afsluiting t.a.v. jouw omgeving en ook niet alleen maar naar buiten gericht zodanig dat je jezelf verliest in de omgeving. Bij een gezonde uitwisseling in een relatie tussen mensen is er een uitwisseling en een evenwicht tussen binnen en buiten. Door jouw omgeving waar te nemen ontstaat een centrum in jezelf van waaruit je weer terug naar buiten gaat. Je gaat naar buiten vanuit een verbinding met jezelf en de ander treedt in verbinding met jou waardoor er ook weer iets verandert in de bewustzijnstoestand van jezelf en de ander.

Op de horizontale as kan je het hart zien als het midden tussen links en rechts. De uitersten zijn extremen, het voelen van dualiteit tussen extreme polen van voelen. Nemen we sympathie of antipathie. We schieten door in een uitgesproken sympathie of antipathie voor iemand. In feite gaan we dan niet echt in verbinding omdat we in een bepaalde emotie gezogen worden en het overzicht verliezen. Het gaat hierbij niet om ware hartsgevoelens. Het midden vinden binnen die dualiteit overstijgt dit, het positieve en het negatieve worden in verbinding gebracht met elkaar waardoor iets nieuw kan ontstaan. Je ziet elkaar. Echt voelen is rustig vanuit een klare en objectieve waarneming, vrij van oordeel of heftige emoties. Dit geeft rust en evenwicht in de verbinding.

Op die manier draagt het hartcentrum bij tot een positief, rustig zelfgevoel vanuit een midden bij jezelf. Als onze harten coherent zijn (hartcoherentie) kan er een rustige en harmonieuze uitwisseling tot stand komen. Dit vraagt een houding van aanvaarding, vriendelijk en mildheid voor jezelf en de ander. Dan kan je elkaar begrijpen en elkaar vanuit warmte ontmoeten. Er is balans tussen geven en nemen, een zachte ademstroom en een liefdevolle connectie. Je bent in het nu, mindful en heartful. Het geeft je telkens de kans om in elk moment in het nu vanuit een nieuw midden te beginnen.
Dit kan je makkelijk ervaren in relatie met de natuur, die je de ongecompliceerdheid van het organische proces toont.

In de staande halve maan vormen we vanuit de voorstelling een verticale lijn via het lichaam. De verticale lijn loopt van de voeten, over de benen, het bekken, de wervelkolom, over de armen tot voorbij de armen.
De voeten staan stevig op de grond, de benen trekken zich aan naar het bekken. Dit zorgt voor stabiliteit en kracht onderaan van waaruit de wervelkolom in een verticale oprichting gebracht kan worden.
​Je maakt de wervelkolom lang en de oprichting van het middengebied loopt dynamisch door tot in de armen. De schouders, de nek en het hoofd zijn ontspannen zodat de oprichting mooi kan doorlopen tot in en voorbij de armen. Je ademt rustig door en de waarneming is naar buiten gericht. Je ziet de ruimte rondom je (boven en onder, de diepte, links en rechts). Deze open, vrije waarneming zorgt voor een wakkerheid bij het hoofd en een klaarheid bij het gelaat. 

De wervelkolom met het hart zorgt voor de verbinding tussen de benen, het bekken en het hoofd. Hierdoor ontstaat een fijner gevoel voor het middengebied met de wervelkolom. Het denken, de gedachten (bovenaan de verticale as) en de wil met de levenskrachten (handelen, onderaan de verticale as) worden verbonden via de wervelkolom met het hart. Er is stabiliteit onderaan, een oprichting in het midden met de gevoelens en een vrije, open, lichte waarneming bovenaan. Er ontstaat een rustig zelfgevoel bij het hart dat via fijne gevoelens het lichamelijke en het mentale met elkaar verbindt.

Laat de waarneming nog eens glijden over het lichaam, van onder naar boven, en van boven naar onder. Blijf goed doorademen. Je laat je waarneming glijden over de smalle, verticale lijn van het lichaam waarmee je jezelf als het ware optilt uit de zwaarte van het lichaam.

Spreid de armen horizontaal opzij en duw het borstbeen een beetje naar voor zodat je het punt tussen de schouderbladen goed voelt. Ontspan de schouders en breng de schouders en de armen een beetje naar achter zodat je meer ruimte en adem krijgt in de borstwervelkolom. Blijf goed doorademen, je opent je voor de ruimte en kijkt in de ruimte.
Bij een horizontale spreiding van de armen kan je de waarneming over de armen laten glijden richting het hart. Dit is de beweging van buiten naar binnen die in verbinding kan gebracht worden met ‘ontvangen’.
De polariteiten in de omgeving integreren zich tot een centrum in het midden bij het hart. Je verwerkt op een actieve manier de prikkels uit de omgeving tot een midden bij jezelf zodat een evenwichtig en rustig zelfgevoel ontstaat. Hierdoor verlies je jezelf niet in de omgeving en word je er op een gezonde manier door gevoed. Links en rechts verzamelen zich in een midden zodat het zich tot iets nieuw integreert.

​Als je de waarneming daarna vanuit het hart over de armen laat glijden, is dit de beweging van binnen naar buiten wat je kan ervaren als een ‘gevende’, dynamische beweging. Je beweegt je vanuit een rustig zelfgevoel richting de buitenwereld. De hartgevoelens vanuit een midden worden vrijgegeven in de omgeving zodat je deze vanuit een rust tegemoet kan treden. 
Je kan eventueel de beweging eens maken waarbij je beide armen richting het hart beweegt. Er ontstaat dan een innerlijke centrering, ‘ontvangen’. Dan kan je de armen weer naar buiten bewegen. Je gaat dan vanuit het midden in de wijdte. Er ontstaat een dynamische beweging weg van het hart naar de omgeving, ‘geven’.

Balans en evenwicht vinden tussen geven en nemen, binnen en buiten, boven en onder, links en rechts, geeft rust.
​

Het beeld en de betekenis van de oefening
Het evenwicht is een symbool voor de harmonie van een bovenste tot een onderste pool en voor het evenwicht tussen extreme tegenstellingen. 
De evenwichtsoefening representeert de inkeer tot een innerlijkheid en rust in het eigen wezen. Voor deze inkeer in het hartmidden kan de samenhang met de wervelkolom, die zich in het opgericht zijn wil ervaren, levendig ervaren worden. Het levendig ontplooide hart schenkt een ontspannen borstwervelkolom. Vanuit een innerlijke rust en een positief zelfgevoel ontstaat verbinding met de omgeving met tegelijkertijd een gevoel van onafhankelijkheid tegenover uiterlijke invloeden. Een eerste zelfgevoel ontstaat en berust op een natuurlijke gewaarwordingsnabijheid tot het eigen lichaam of tot de eigen gevoelens. We beleven het leven in een nabijheid.
Het beleven van de opgerichte wervelkolom bij het gelijktijdig bewaren van het rustige evenwicht schenkt een gevoel van innerlijkheid en een aangenaam zelfgevoel. Dit is het ethergewaarworden van het hart, en het opent vanuit de ervaren rust een vrije blik tegenover het denken en de uiterlijke emoties.

Zielsbeeld en centrale gedachten van de oefening:
- inkeer tot een innerlijkheid en rust in het eigen wezen
- innerlijke centrering
- leven in nabijheid van het lichaam en gevoelens
- een gezond gevoel van eigenwaarde
- evenwicht en harmonie
- beleven van het leven in een nabijheid – in het hier en nu

Uitvoering:
- Technisch: hoe de oefening praktisch vormen?

• Sta recht met gesloten benen en de wervelkolom opgericht
• Breng de armen opzij-omhoog
• Ga op de tippen van de tenen in hurkzit 
• Richt de wervelkolom verticaal en ontspannen op
• Leg de handen ontspannen tegen elkaar voor het hart 

Bij de beweging  van de armen van boven naar de hurkzit met de handen voor het hart kan je de voorstelling maken dat je een bepaalde inhoud/gedachten intergreert in het hart. Je maakt je een inhoud die je interesseert eigen en leeft die inhoud als het ware vanuit het hart.

• Ontspan schouders, nek en hoofd 

• Adem vrij (doorademen)

 Bij problemen in hurkzit kan je de oefening ook rechtstaand uitvoeren en eventueel rechtstaand op de tippen van je tenen staan om het evenicht uit te dagen.
 
- Waarop letten bij de uitvoering van de oefening?
De blik is open,  dichtbij jezelf maar niet op 1 punt gefocust. Je ziet de ruimte vrij voor je.
De schouders zijn ontspannen
De wervelkolom is verticaal opgericht (buigt niet naar voor om het evenwicht te vinden) Het hoofd staat recht en licht op de wervelkolom. 
Vrije ademhaling (doorademen)
Benen horizontaal naar voren gericht.

Gevoel dat de oefening teweeg brengt:

• rust bij jezelf
• bewustwording van het eigen lichaam en je eigen gevoelens 
• dicht bij jezelf zijn
• stabiliteit en minder snel afgeleid door de invloeden uit de omgeving
• trouw aan jezelf met een gunstig zelfgevoel/zelfvertrouwen van waaruit verbinding met de omgeving mogelijk is

 
Etherkracht: ether-hart gewaarworden warmte, harmonie- en zonnekracht

Effect op de gezondheid, wervelkolom, ademhaling:

• een vrije, rustige ademhaling tot in de flanken
• waarneming bij de wervelkolom: als de waarneming hier weg gaat, is het moeilijker het evenwicht te bewaren
• de wervelkolom is levendig opgericht
• gezondheid: meer in verbinding met het lichaam en gevoelens; signalen van het lichaam en fijne gewaarwordingen sneller opvangen